ԹեոԼաբ

Աշխարհիկացում

Աշխարհիկացումը (սեկուլյարիզացիա) ժամանակակից աշխարհում տարբեր գիտակարգերի ներկայացուցիչների՝ կրոնագետների, աստվածաբանների, փիլիսոփաների, սոցիոլոգների, պատմաբանների և այլոց կողմից ուսումնասիրվող մշակութային բարդ երևույթներից է և այդ պատճառով ունի տարբեր սահմանումներ:
Ընդհանուր առմամբ, այս բառով է բնորոշվում պատմական այն բարդ գործընթացը, որն սկսվել է տասնյոթերորդ դարում Արևմտյան Եվրոպայում, կրոնի՝ հասարակական կյանքում ունեցած ազդեցության ու դերի աստիճանական նվազմամբ: Աշխարհիկացումն ազդել է հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտների վրա, տարբեր կերպերով: Դրա ծայրահեղ դրսևորումն է համարվում աշխարհիկությունը (սեկուլյարիզմ), երբ Աստված, եկեղեցին և կրոնն առհասարակ տեղ չունեն հասարակության մեջ կամ դիտարկվում են իբրև երևույթ, որից պետք է ազատագրվել: Վերջինս ավելի տարածված է հիմնականում Արևմտյան և Կենտրոնական Եվրոպայի երկրներում:
Աշխարհիկացման երևույթը մինչ օրս էլ տարբեր տեսակետների, տեսությունների ու մոտեցումների առիթ է տվել: «ԹեոԼաբ» գիտավելուծական կենտրոնը պարբերաբար, միջգիտակարգային մոտեցմամբ անդրադառնալու է այս երևույթին՝ հետազոտելով այն ինչպես աշխարհում ընդհանրապես, այնպես էլ դիտարկելով դրա դրսևորումների առանձնահատկությունները հայ հասարակության շրջանում:

Չնայած որ փիլիսոփաներն ու գիտնականները տարիներ շարունակ իրականացվող իրական և հեռահար մարդաբանական ուսումնասիրությունների միջոցով փորձում էին հիմնավորել, որ մշակույթները դասակարգման ենթակա չեն, իսլամի օրինակն ակնհայտորեն հակառակն է ապացուցում։

Կարդալ ավելին․․․

Մաքս Վեբերն իր՝ «Բողոքական էթիկան և կապիտալիզմի ոգին» հայտնի գրքի սկզբում բարձրացնում է հետևյալ հարցը․ «Համաշխարհային պատմության ցանկացած խնդիր ուսումնասիրող ժամանակակից եվրոպական քաղաքակրթության արգասիքը հանդիսացող մարդը պարտավոր է ինքն իրեն հարց տալ, թե հանգամանքների ինչպիսի համադրությանն է հարկավոր վերագրել այն փաստը, որ արևմտյան քաղաքակրթության մեջ, և բացառապես արևմտյան քաղաքակրթության մեջ, հայտնվել են մշակութային երևույթներ, որոնք, զարգանալով, ձեռք են բերել համամարդկային նշանակություն և արժեք»:

Կարդալ ավելին․․․

«Սեկուլյարիզացիա» և «սեկուլյարիզմ» եզրերը մինչ օրս էլ հայալեզու գրականության մեջ հաճախ թարգմանված չեն կիրառվում, իսկ թարգմանվելու դեպքում տարբեր կերպ են հանդես գալիս. այստեղ գործ ունենք, իհարկե, նաև արևելահայերեն ու արևմտահայերեն ավանդույթների տարբերությունների հետ: Հետաքրքրական է սակայն, որ ի տարբերություն սրանց, «սեկուլյար»-ը ավելի շատ է թարգմանված կիրառվում՝ հիմնականում մեկ տարբերակով՝ «աշխարհիկ» (ինչպես, օրինակ, վերջերս շատերն են սիրում հիշեցնել, որ Հայաստանի Հանրապետությունն աշխարհիկ երկիր է):

Կարդալ ավելին․․․

Theme: Overlay by Kaira